طول خطوط اصلی شبکه ریلی کشور در سالهای اخیر از 7 هزار کیلومتر به بیش از 10 هزار و 500 کیلومتر افزایش یافته، ولی تعداد ناوگان باری کشور از 21 هزار واگن، به حداکثر 22 هزار واگن رسیده است.
محمد ساطعی با بیان اینکه شبکه ریلی کشور دارای 6 انشعاب از تهران به سایر نقاط کشور است که با تمرکز بر حمل بار احداث شده است، گفت: در حال حاضر این شبکه ریلی به 16 ناحیه تقسیم بندی شده است که هر یک زیر نظر اداره کل مربوطه اداره میشود.
وی بیان کرد: در این نشست عنوان شد که در سال 2015 وضعیت بازار فولاد و سنگآهن نگران کننده خواهد شد، معدل قیمت سنگآهن امسال بین 100 تا 105 دلار است، ولی در سال 2015 این رقم معادل 94 دلار خواهد بود، بدین ترتیب بازار سنگآهن در سال 2015 رشد و شکوفایی نخواهد داشت.
ساطعی اظهار داشت: در سال گذشته، سهم صادرات ایران در زمینه سنگآهن 22 میلیون و 400 هزار تن بود، با وجود رقابت کم در بازار این صنعت، پیشبینی ما بر این است که امسال سهم صادرات به 18 میلیون تن برسد؛ حجم صادرات ایران در برابر واردات آن برابر 2.3 درصد است، در مجموع کشور چین سالیانه 800 میلیون تن سنگ آهن وارد میکند که ایران فقط 2.3 درصد این حجم را به خود اختصاص داده است.
وی با اشاره به اسناد بالادستی و هدفگذاریهای سند چشمانداز 1404، اظهار داشت: حجم صادرات ایران نسبت به سالهای گذشته به رقمی معادل 1.7 درصد خواهد رسید و در سالهای آتی این عدد به صفر نزدیک میشود.
ساطعی بیان کرد: طبق اهداف سند چشمانداز تا سال 1404 برنامه تولید 50 تا 55 میلیون تن فولاد خام را داریم، که تحقق این رقم کمی دور از ذهن است، وضعیت بازار سنگ آهن از آغاز سال جدید با افت 30 تا 35 دلار در تن مواجه شد؛ در همین راستا دولت باید حمایت کند و دست به اقدام اکتشافات جدیدی بزند و معادن جدید را در اختیار بخش خصوصی قرار دهد؛ برای تولید 36 میلیون تن فولاد خام در سال 1404 حدود 70 میلیون تن سنگآهن مورد نیاز است.
وی با اشاره به فرصتها و ظرفیتهای حمل و نقل ترکیبی در کشور، اضافه کرد: در صنعت ریلی و شبکه حمل و نقل کشور طراحی مناسبی برای صادرات سنگآهن انجام نشده است و زیر ساختهای فعلی که داریم عمدتاً برای مصارف داخلی در نظر گرفته شده است، بسیاری از معادن کشور اتصالات مستقیم ندارند و برای حمل بار از ایستگاههای مجاور استفاده میکنند.
مدیرعامل سینا ریل با اشاره به اینکه برای تخلیه سنگآهن مشکلاتی وجود دارد، گفت: با وجود استفاده از سیستمهای تخلیه واگنبرگردان در منطقه صنعتی-معدنی خلیج فارس، برای صادرات سنگآهن از بندر شهید رجایی زیرساختهای مناسبی پیشبینی نشده است؛ در همین راستا در صدد نصب دو دستگاه جدید تخلیه واگن برگردان در منطقه بارکوی خلیج فارس هستیم.
وی افزود: عمده سنگآهن کشور از بندر شهید رجایی و منطقه 200 هکتاری در حال صادرات است، که اتصالات ریلی ندارد ولی بقیه مناطق بندر شهید رجایی از اتصالات ریلی برخوردار هستند؛ موضوعی که در این عرصه قابل توجه خواهد بود راهاندازی اتصالات ریلی و سیستم واگنبرگردان در آن منطقه است، که از متقاضیان سرمایهگذاری برای احداث سیستم تخلیه واگن در آن منطقه هستیم.
ساطعی با اشاره به وضعیت خطوط ریلی مرزی ایران، بیان کرد: خط ریلی از مرز ترکیه به صورت استاندارد است و واگنها مستقیماً وارد ترکیه میشود؛ در حوزه CIS واگنهای روسی وارد ایران میشود و واگنها پس از تخلیه، مجددا برای کالاهای صادراتی بارگیری میشود.
مدیرعامل سینا ریل ادامه داد: در مرز میرجاوه پاکستان نیز اتصالات ریلی برقرار شده و به صورت آزمایشی و نمادی حرکت قطار از اسلام آباد به سمت استانبول داشتهایم.
وی اضافه کرد: در کشور افغانستان اجرای خط تا هرات برنامهریزی شده که به صورت طبیعی با گیجِ ایران همخوانی دارد، با کشور عراق نیز اتصال ریلی از سمت مرز شلمچه داریم که در خودِ عراق واگنها تخلیه و با کامیون به بصره منتقل میشود؛ در همین راستا سال گذشته بیش از 1 میلیون تن سیمان در سال گذشته از طریق مرز شلمچه وارد عراق شد.
ساطعی بیان کرد: به هر حال با توجه به رقم بالای حوادث جادهای و ضرورت کاهش مصرف سوخت و آلایندههای زیستمحیطی، به دنبال کمتر شدن حمل جادهای کالا و افزایش ظرفیت حمل ریلی هستیم.
وی با تأکید بر اینکه باید به هدفگذاری حمل 30 درصد کالای کشور توسط ریل دست یابیم، افزود: برای ورود به این مسیر باید همه تلاش خود را انجام داد؛ رقم بالای حوادث رانندگی، هزینه بالای حمل جادهای کالا، مصرف زیاد سوخت در سیستم جادهها، تولید بالای آلایندههای زیستمحیطی در بخش جاده و حفاظت از محیط زیست، همه، مواردی هستند که ما را به سمت تغییر جهتگیری حمل بار از سوی جاده به سمت ریل، سوق میدهد.